KATEGORIJA: Ostalo | 22.04.2014

Da li je televizija jedan od uzroka govornih smetnji kod djece ?

Uz pomoć Evropske unije i USAID-a u BiH, UNICEF je u julu 2013.god. pokrenuo kampanju „Govorimo o mogućnostima“, s ciljem mijenjanja stavova javnosti i podrške ostvarenju prava djece s teškoćama u razvoju na obrazovanje, zdravstvenu i socijalnu zaštitu, uz omogućavanje pristupa i ostvarenje potpune inkluzije u društvo.
Rana detekcija i intervencija svih vrsta poremećaja u razvoju djeteta je ključna za preveniranje. Kod psihijatrijskih oboljenja, naprimjer, više od pola odraslih oboljeli su u djetinjstvu, a tri četvrtine u adolescentnom dobu. Od toga, samo polovina djece prima tretman u zemljama zapadne Evrope dok je u Bosni i Hercegovini taj procenat daleko niži.
Kako što ranije prepoznati da li dijete ima neki problem u razvoju ? Kako mu pružiti adekvatnu pomoć ? Prema istraživanjima poznatog univerziteta Bangor u Velikoj Britaniji, imitacija može biti ozbiljna i efikasna metoda u procesu rane detekcije i intervencije.
« Kao visoko kongnitivna sposobnost svojstvena čovjeku i samo nekim životinjama, imitacija je jedan od osnovnih pokretača dječijeg razvoja. Zahvaljujući takozvanim « ogledalo neuronima », smještenim u premotornom sistemu, čovjek se služi imitacijom kako bi « čitao misli », shvatio šta dugi rade, šta hoće. Osim toga, ovi neuroni su blisko povezani sa centrima za govor. Djeca dakle uče kopirajući ono što čuju i tako grade svoj govor, ali ujedno razvijaju i mnoge druge vještine”, istakla je na nedavno održanom naučnom simpozijumu u Sarajevu o dječijoj i adolescentnoj psihijatriji i psihologiji, uvažena dječija psihologinja Dr. Mihaela Erjavec čije je naučno istraživanje imitacije privuklo pozornost svjetske javnosti.
Suprotno opšteprihvaćenom vjerovanju, testiranjem djece sa tipičnim ponašanjem na Univerzitetu Bangor, dokazano je da imitacija nije urođena sposobnost nego naučena vještina. Djeca sa tipičnim razvojem trebaju biti u stanju imitirati i simulirati, ali sama vještina je nešto što se mora naučiti. « Dugo se vjerovalo da je imitacija urođena osobina. Ovu teoriju je Andrew Meltzoff pokušao dokazati na primjeru beba koje imitiaju odrasle otvarajući usta i plazeći jezik. Pokazalo se da su to samo znači da je beba zainteresirana za nešto », kazala je doktorica Mihaela Erjavec, Sarajka koja je u vihoru ratnih sukoba napustila Bosnu i Hercegovinu.
Rezultati su jednako tako pokazali da je naučena imitacija moguća samo kroz direktno učenje. Djeca dakle ništa ne uče spontano i ne imitiraju automatski dok ih odrasli ne nauče kroz razgovor, rad i vrijeme provedeno s njima. « Roditelji su ti koji trebaju da pričaju sa svojom djecom, ne televizija koja ne da ne pomaže, nego upravo odmaže djeci u procesu učenja. Mališani koji su predugo bili izloženi gledanju crtanih filmova vrlo često imaju čak i govorne smetnje », navedeno je u zaključcima dr. Erjavec.